sobota, 25 marca 2017

Zwójka zieloneczka (Tortrix viridana) - tak jakby dębowa szarańcza

Zwójka zieloneczka - imago
Autor: Kurt Kulac CC-BY-SA-2.5 and GNU FDL
Zwójka zieloneczka to niepozorny - jak sama nazwa wskazuje zielony - motyl z rodziny zwójkowatych, którą w naszej rodzimej entomofaunie reprezentuje aż 452 gatunków, co klasyfikuje ją jako najbardziej zróżnicowaną gatunkową rodzinę motyli w Polsce. Mniej chlubny jest fakt, że sporą część stanowią gatunki, uznawane przez człowieka za szkodniki upraw i lasów.
Jaja zwójki zieloneczki
Autor: Hannes Lemme, Bugwood.org, ,  Attribution 3.0 Unported (CC BY 3.0)

Pozory mylą

Ot mały zielony motylek o rozpiętości skrzydeł w zakresie 1,8-2,3 cm. Dorosłe osobniki, żyją bardzo krótko - około 5-7 dni. Samiec różni się od samicy. Samica zwójki posiada żółtawozieloną głowę, tułów i skrzydła I pary, z kolei samiec ma jaskrawozieloną głowę, tułów i skrzydła I pary, za skrzydła drugiej pary są szarobrunatne. 
Samica składa białe jaja parami, w skupiskach, zabezpieczone substancją kitową. Wykluwają się z nich jasnozielone larwy z czarnobrunatną głową i brodawkami tegoż samego koloru na całym ciele.
Larwa zwójki zieloneczki
Autor: Hannes Lemme, Bugwood.org, Attribution 3.0 United States (CC BY 3.0 US)
Zanim z larwy powstanie zwiewny motylek, w cyklu rozwojowym, pojawia się czarna poczwarka o długości do 1 cm.

Dlaczego zwójka zieloneczka to szkodnik?

Tortrix viridana pupa
Poczwarka zwójki zieloneczki
Autor:Fabio Stergulc, Università di Udine, Bugwood.org, CC BY 3.0
Jak już wyżej wspomniano, po kopulacji samica składa jaja parami na gałązkach, w ich rozwidleniach czy u nasady liści. Zabezpieczone tzw. kitem jaja zimują. Wykluwają się z nich larwy - na przełomie kwietnia i maja, które wgryzają się w łuski pączków dębu. W przypadku ich braku opuszczają się niżej na produkowanej przez siebie nici - ułatwia ona również przemieszczanie się jej z wiatrem. Po pierwszym przepoczwarzeniu larwa nadal żeruje w pączku drzewa, nie mniej zdarzają się przypadki, iż zaczyna żywić się również liśćmi dębu. Starsze osobniki preferują wyłącznie liście dębowe przy czym zdarzają się przypadki, że zwójka zieloneczka w postaci larwalnej żeruje na liściach innych drzew.
Po 3 tygodniach żerowania - które przejawia się przerzedzeniem i zwijaniem liści dębu, dochodzi do ostatecznej metamorfozy trwającej 14 dni. Cykl zamyka się wraz z wykluciem nowego pokolenia motyli.
Zwójka zieloneczka jest bardzo niebezpiecznym szkodnikiem dębów, ponieważ przy masowej gradacji doprowadza do gołożeru, czyli całkowitego bądź prawie całkowitego pozbawienia drzewa bądź innej rośliny z liści.
Na całe szczęście zwójka ma wielu wrogów. Są nimi oczywiście ptaki owadożerne, pasożyty zwójki z rzędu muchówek i błonkoskrzydłych, a także owadzie drapieżniki takie jak pierwomrówka łagodna (Formica fusca), omarlica czterokropkowa (Dendroxena quadrimaculata) czy tęcznik liszkarz (Calosoma sycophanta).

wtorek, 14 marca 2017

Wilga zwyczajna (Oriolus oriolus) - 'rajski ptak' polskich lasów

Golden Oriole Grönvold
Samiec (pierwszy) i samica wilgi zwyczajnej (źródło)

Letni gość

Wilga zwyczajna jest jedynym gatunkiem z rodziny wilg, który rozmnaża się w strefie umiarkowanej półkuli północnej. Pozostałe gatunki to ptaki klimatu tropikalnego zamieszkujące Afrykę, Azję i Australazję. I chociaż jest to ptak o przepięknych barwach, ze względu na przebywanie w koronach gęstych drzew dość trudno go zauważyć. Kiedy zjawia się na okres od maja do września, tka w koronach drzew, na rozwidleniu gałęzi półkoliste gniazdko z traw i włókien roślin. W nim składa 4 lub 5, lekko różowych, z rzadka kropkowanych jajek. Zdradza go jednak piękny melodyjny śpiew, który w wierzeniach ludowych miał zwiastować deszcz. Nie mija się to z prawdą, ponieważ wilgi zwyczajne preferują śpiewanie, gdy wzrasta wilgotność powietrza. Poniżej nagranie treli wilgi. 

(Autor: Vladimir Yu. Arkhipov, Arkhivov (Praca własna) [CC BY-SA 3.0]], Wikimedia Commons).

Wilgo gdzie żeś ty?

Wilgę, która żywi się głównie owadami, larwami i owocami, spotkać można na terenie całej Polski niżowej, w starych parkach i zadrzewieniach, a przede wszystkim w lasach liściastych i mieszanych. Jest to ptak o niebieskoszarych nogach, różowym dziobie oraz oczach z czerwoną tęczówką. Rozmiarowo podobny do szpaka - długość ok. 23 cm, rozpiętość skrzydeł do 50 cm. Samiec i samica nie różnią się wielkością, ale widoczny jest dymorfizm płciowy. Samiec wilgi jest soczyście żółty, z czarną kreską przy oku oraz końcówkami skrzydeł i ogonem. Z kolei samica jest żółtozielona, ma kreskowane białoszare podbrzusze. Jej kreska przy oku jest oliwkowozielona, tak samo jak grzbiet i skrzydła. Starsze przedstawicielki tego gatunku podobne są do samców i jedynie kolor kreski przy oku pozwala potwierdzić jej płeć. 

Wilga okiem kamery

Na koniec krótki film z gniazdującą wilgą w roli głównej, nagrany w Grudusku przez youtubera Guraleja.


czwartek, 9 marca 2017

Bryzgun brzozowiec (Cimbex femoratus) - szkodnik brzozy

Cimbex femoratus adult
Bryzgun brzozowiec - imago - źródło
Bryzguny to rodzina owadów z rzędu błonkoskrzydłych - spokrewnione np. z pszczołą miodną. W Polsce żyje 14 różnych gatunków sklasyfikowanych do tej rodziny, w tym bryzgun wierzbowiec, bryzgun olchowiec oraz omawiany w tym poście bryzgun brzozowiec.

Bryzgun brzozowiec - oblicze prawdziwe

Bryzgun brzozowiec nie należy do mikrusów w świecie owadów. Dorosły osobnik dorasta do 2,5 cm, a rozpiętość jego skrzydeł, które ciemnieją ku zewnątrz, nawet do 5 cm. Samce tego gatunku są przeważnie czarne, czasami żółto i czarno uwłosione, zaś z kolei samice charakteryzują się odwłokiem w kolorze żółtoczerwonym bądź żółtym. Larwę bryzguna brzozowca można pomylić z gąsienicą. Różni się jednak ona budową anatomiczną, charakterystyczną dla larw. Jest ona zielona lub żółtozielona, z czarnym obrzeżonym na żółto paskiem na grzebiecie. Posiada 3 pary nóg tułowiowych oraz 8 par posuwek na odwłoku. Po wykluciu z zielonkawych nerkowatych jaj, larwa tego gatunku żeruje na liściach brzozy, po czym wczesną jesienią schodzi z drzewa, aby w runie otoczyć się brunatnym kokonem i przezimować. Po nastaniu odpowiednich warunków wiosną, rozpoczyna się przepoczwarzenie larwy w dorosłego osobnika, trwające 3-4 tygodni.  

Cimbex femoratus, Deeside, North Wales, Sept 2011 - Flickr - janetgraham84
Bryzgun brzozowiec - larwa - źródło

Dlaczego bryzgun to szkodnik?

Z gospodarczego punktu widzenia zarówno larwy bryzguna jak i osobniki dorosłe przyczyniają się do osłabienia kondycji brzozy brodawkowatej (Betula pendula). Samica tego owada potrafi złożyć od 40 do 200 jaj, przy czym każde osobno po wycięciu "kieszeni " na dolnej stronie liścia. Larwy po wykluciu żerują na liściach brzozy przez całe lato - głównie wieczorem i w nocy - aż osiągną dorosłość - przeważnie następuje to w sierpniu i wrześniu. 
Po przepoczwarzeniu, dorosłe bryzguny pojawiają się w czerwcu bądź maju. Nacinają one swoimi żuwaczkami korę brzozy i żywią się sokami tego drzewa.  Na całe szczęście bryzgun ma również swoje pasożyty takie jak przedstawiciele rodziny Tachinidae (muchówki) czy Ichnuemonidae (gąsienniczki), które przeważnie zapobiegają gradacji tego szkodnika.

sobota, 4 marca 2017

IUL - Instrukcja urządzania lasu - wprowadzenie

Instrukcję urządzania lasu (IUL) można porównać do swoistego rodzaju vademecum, być może nawet Biblii dla sektora leśnego. 

Jest to akt prawny, który zawiera sobie wytyczne z zakresu urządzania lasu, wynikające z obowiązującego porządku prawnego - ustawy i rozporządzenia - a także wydawanych przez Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych zarządzeń - ostatnie dwa obowiązujące, a zarazem definiujące wygląd IUL to: Zarządzenie nr 55 [do pobrania] Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia 21 listopada 2011 r. w sprawie "Instrukcji urządzania lasu" (ZU-7019-72/2011) oraz Zarządzenie nr 83 [do pobrania] Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia 23 listopada 2012 r. w sprawie korekty "Instrukcji urządzania lasu", stanowiącej załącznik do Zarządzenia nr 55 Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia 21 listopada 2011 r. (ZU-042-01-81/2012). Z racji tego, że wraz z upływem czasu dochodzi do zmian w prawie, a także w technologiach umożliwiających jeszcze lepsze podejście do kwestii urządzania lasu, dokument jakim jest IUL jest co jakiś czas aktualizowany. Aktualna składa się z trzech tomów - charakterystyka poniżej - oraz załącznika w postaci materiałów uzupełniających, w skład których wchodzi indeks do IUL, zestawienie tabel i wzorów, zestawienie aktów prawnych, instrukcji, wytycznych oraz słownika terminów i pojęć z zakresu leśnictwa oraz geomatyki. [do pobrania] oraz map wzorcowych [do pobrania] - jedna z nich poniżej:

Źródło: Lasy Państwowe


IUL część I - Instrukcja sporządzania projektu planu urządzenia lasu dla nadleśnictwa

W tej części IUL znajdują się informacje związane z planem urządzania lasu (PUL), takie jak:
Zasady ogólne PUL - cel, zadania, przedmiot, zawartość, a także jego okres ważności i możliwość zmiany w czasie trwania;
  • Informacje o pracach inwentaryzacyjnych takich jak prace siedliskowe, przygotowawcze – związane z zebraniem danych o obszarach chronionych, polityce zagospodarowania przestrzennego regionu oraz ewidencji gruntów;
  • Informacje na temat taksacji oraz inwentaryzacji zasobów drzewnych dla obrębu leśnego, pomiarach drewna martwego oraz opracowaniu wyników inwentaryzacji lasu;
  • Zakres analizy gospodarki leśnej na czas obowiązywania PUL oraz stanu zasobów drzewnych;
  • Informacje o pracach planistyczno-prognostycznych;
  • Informacje o tzw. elaboracie – ogólnym opisie lasów nadleśnictwa;
  • Zakres sporządzania projektu PUL dla nadleśnictwa wraz z wymogami jego uzgadniania i zatwierdzania;
  • Informacje o standardzie leśnej mapy numerycznej.

IUL część II - Instrukcja wyróżniania i kartowania w Lasach Państwowych typów siedliskowych lasu oraz zbiorowisk roślinnych

IUL część II - Instrukcja wyróżniania i kartowania w Lasach Państwowych typów siedliskowych lasu oraz zbiorowisk roślinnych
Druga część IUL ma charakter wybitnie siedliskoznawczy.  Zawiera ona informacje na temat wymogów stawianych pracom siedliskowym, takich jak:
  • Ich przedmiot, obiekt, cel, metodyka i zakres;
  • Wyróżnianie i kartowanie siedlisk leśnych;
  • Metodyka laboratoryjnych analiz chemicznych i pozwalających na określenie SIG – siedliskowy indeks glebowy;
  • Mapie siedlisk, części opisowej  oraz finalnym kształcie dokumentacji siedliskowej.

Ta część IUL zawiera również informacje na temat prac fitosocjologicznych związanych z leśnymi siedliskami roślinnymi.

IUL część III - Instrukcje techniczne sporządzania i wydruku map leśnych

Część trzecia instrukcji jest przykładem regulacji technicznej w zakresie kartografii leśnej, zawierającej wymogi sporządzania, odwzorowania, treści i formy dla:
  • Mapy gospodarczej;
  • Mapy gospodarczo-przeglądowej;
  • Map przeglądowych;
  • Mapy sytuacyjnej i map sytuacyjno-przeglądowych;
  • Map siedlisk leśnych, zbiorowisk roślinnych oraz wizualizacji leśnych siedlisk przyrodniczych.

sobota, 25 lutego 2017

Taksacja w obrazkach - rodzaje powierzchni

Mapy leśne z taksacyjnym opisem drzewostanu są bogatym źródłem informacji. Umożliwiają one także racjonalne planowanie lasu i gospodarkę leśną. Jest jednak jeden szkopuł, żeby zrozumieć, co przedstawia mapa trzeba znać oznaczenia stosowane przez taksatorów. Zapraszam więc Was do pierwszego wpisu o skrótach stosowanych w opisie taksacyjnym.

Grunty leśne zalesione

D-STAN Drzewostan

PLANT NASPlantacje nasienne
(def. Wikipedia: "uprawa ze szczepów, której głównym zadaniem jest dostarczenie nasion drzew leśnych o wysokiej wartości genetycznej.")
Źródło: Nadleśnictwo Szubin

PLANT SZPlantacja drzew szybko rosnących
(def. Wikipedia: "specjalna uprawa, w której wysadzono sadzonki szybko rosnącego gatunku drzew aby w skróconym cyklu produkcyjnym (do 60 lat) uzyskać dużą ilość surowca drzewnego, najczęściej dla potrzeb przemysłu opartego na fizykochemicznym przerobie drewna. Celem produkcji w takich plantacjach może być również drewno tartaczne (z przeznaczeniem na tarcicę), łuszczarskie (sklejka, okleina) lub opałowe.")

Źrodło: IBL

Grunty leśne niezalesione


PLANT CH
plantacja choinek
                           
Źródło: Nakło24.pl
                             
PLANT KRZ
plantacja krzewów przemysłowych
 (np. wikliny na cele energetyczne)
Źródło: loza-wiklinapolska.com

POL ŁOW
poletko łowieckie
(def.Wikipedia: "obszary obsiane lub obsadzone roślinami stanowiącymi pokarm dla zwierzyny leśnej. Do dokarmiania stosuje się zwykle rośliny pastewne. Poletka łowieckie mają na celu poprawę dostępności składników pokarmowych dla populacji zwierzyny łownej oraz ograniczenie szkód łowieckich w uprawach rolniczych."
Autor: User:Gerhard Elsner (Praca własna) [GFDL lub CC-BY-SA-3.0], Wikimedia Commons

HAL
halizna
(def.Wikipedia: "powierzchnia leśna, która nie została odnowiona, obsadzona (sztucznie lub naturalnie), w ciągu pięciu lat od wycięcia drzewostanu. Halizną można również nazwać kilkuletnią uprawę leśna o zbyt niskim zadrzewieniu – uprawa lub młodnik I klasy wieku o zadrzewieniu poniżej 0,5 – lub jakości. Halizna jest zjawiskiem niepożądanym w gospodarce leśnej").
Źródło: Ściężką w bok
P.S. Polecam, świetny blog

ZRĄB
zrąb
(def.Wikipedia: "ostatni etap w życiu drzewostanu użytkowanego gospodarczo. Podczas zrębu usuwa się jednorazowo (zrąb zupełny) lub etapami wszystkie drzewa na powierzchni. Zręby zaplanowane w planie urządzenia lasu wykonywane na różnych etapach rębni. Zręby nieplanowane wykonywane są na powierzchniach silnie zniszczonych przez różnego rodzaju klęski żywiołowe, choroby czy gradacje szkodliwych owadów.").
Autor: Tero Laakso [CC BY 2.0], Wikimedia Commons

PŁAZ
płazowina
(def.Wikipedia: "powierzchnia leśna z rzadkimi drzewami, pozostałymi po drzewostanie, który z różnych powodów uległ nadmiernemu przerzedzeniu. Zgodnie z Instrukcją Urządzania Lasu jest to drzewostan II klasy wieku o zadrzewieniu do 0,3 włącznie, albo drzewostan III i wyższych klas wieku o zadrzewieniu do 0,2 włącznie. Płazowina jest zjawiskiem niepożądanym w gospodarce leśnej.").
Autor: Juan de Vojníkov [CC BY 3.0 ], Wikimedia Commons

SUKCESJA
sukcesja
np. wkroczenie lasu na nieużytki
Autor: Tomasz Kuran aka Meteor2017[GFDL lub CC-BY-SA-3.0], Wikimedia Commons

SZCZ CHR
objęte szczególną ochroną
Są to grunty nieobjęte żadną ochroną prawną, ale ważne dla lasu ze względu na funkcję jaką pełnią. Np. polana na której rosną storczyki zagrożone wyginięciem, mszary, torfowiska
Źródło: Park Narodowy Gór Stołowych

INNE WYL
inne wylesienie
-

Grunty leśne związane z gospodarką leśną

L-CTWOleśnictwo
(def.Wikipedia: "jednostka organizacyjna w strukturze nadleśnictwa").
Źródło Regiopedia.pl, autor fot.:marek7

N-CTWOnadleśnictwo
(def.Wikipedia: "podstawowa jednostka gospodarcza i organizacyjna w strukturze Lasów Państwowych. Nadleśnictwo wchodzi w skład Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych i obejmuje swoim obszarem możliwy do zapewnienia szczegółowego nadzoru i kontroli pracy podległych leśniczych.Zadaniem nadleśnictwa jest prowadzenie gospodarstwa leśnego w zakresie hodowli, ochrony i ochrony lasu, ochrony przeciwpożarowej, pozyskania drewna, a także melioracji gruntów leśnych i nieleśnych, budowy dróg leśnych i budowli związanych z gospodarstwem leśnym.").
Źródło: Nadleśnictwo Wałcz

BUD INNEinne tereny zabudowane
Autor: Pit1233 (Praca własna) [CC0], Wikimedia Commons

ROWYrowy
Źródło:zbaszynprzedmiescie.blogspot.com

URZ WODinne urządzenia melioracji wodnych
np. zastawki, jazy, przepusty etc.
Źródło: www.walily.bialystok.lasy.gov.pl

LINIElinie nie stanowiące podziału
-
PAS GRANpas graniczny
Źródło: ustrzykionline.pl

PAS PPOŻpas przeciwpożarowy
Źródło: bloglesniczego.erys.pl

DROGI Ldrogi leśne

KOLEJ Lkolejka leśna
Źródło: wyjade.pl

L ENERGlinia energetyczna
Autor: fot. Andrzej Ryfczyński (ikamien.pl)

L TELEKlinia telekomunikacyjna
Źródło: mojewronki.pl

SZK LEŚNAszkółka leśna
Szkółka leśna w Orońsku, fot. M.E. Kopeć

SKŁAD DRskładnica drewna
Źródło: Nadleśnictwo Babki

PARKING Lparking
Źródło: dzienniklesny.pl

TURYSTmiejsce turystyczne
Autor: Jacek Halicki (Praca własna) [CC BY-SA 4.0 ], Wikimedia Commons

ZWIERZzwierzyniec                                           
Źródło: slonecznakraina.com
ARBORarboretum
Źródło: maszwolne.pl

Grunty zadrzewione i zakrzewione

ZADRZEWzadrzewienie, parki wiejskie
Źródło: znaneinieznane.pl

CMENT NCZcmentarz nieczynny
Źródło: Uniwersytet Wrocławski

REMIZAremiza
(def.Wikipedia: "niewielki teren, porośnięty krzewami lub drzewami. Dzienna, chwilowa ostoja niewielkich zwierząt futerkowych, jak: zające, króliki, czy myszy, oraz drobnego ptactwa łownego - bażanty, kuropatwy.").
-
WIKL
wiklina dziko rosnąca
-
LZ-Łzadrzewienie na łące
Autor:Selso z polskiej Wikipedii [CC BY-SA 2.5)], Wikimedia Commons

LZ-PSzadrzewienie na pastwisku
Fot. Karol Trzciński (ptaki-rolnictwo.bocian.org.pl)

LZ-Rzadrzewienie na roli    
Fot. Dominik Krupiński (ptaki-rolnictwo.bocian.org.pl)
                                                   

Post techniczny

Dobra wiadomość - istnieje już strona Na-Leśnika na Facebook'u - Na-Leśnik
Jest i zła wiadomość - dopadła mnie grypa więc i prace nad postami idą ciężej, dzięki za wyrozumiałość.
Pozdrawiam
Leszy

czwartek, 23 lutego 2017

Bank danych o lasach - potężne źródło informacji

W dobie technologii cyfrowych wszystko wydaje się prostsze, a dostęp do wiedzy jest banalnie łatwy. Dzięki różnym geoportalom możemy sprawdzić i pozyskać wiele istotnych informacji. Również Lasy Państwowe idą z duchem czasu i udostępniają dane o swoich lasach na portalu o nazwie Bank Danych o Lasach. W tym wpisie przedstawię Wam jakie informacje można pozyskać na tej stronie, korzystając z interaktywnej mapy Lasy na mapach. Wszystko to jest możliwe, dzięki żmudnej pracy w terenie pracowników Biura Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej.

BDL - Mapa podstawowa

Po potwierdzeniu zapoznania się z regulaminem, wyświetli się nam mapa podstawowa - taka jak ta poniżej:
Po lewej stronie mamy 4 ikony do wyboru - i - identyfikuj, pomiary, pokaż dostępne dane oraz opis taksacyjny drzewostanu. Wybierając pierwszą z nich (i) i kliknąwszy na pole opisane c-00/SO101 otrzymamy informacje do wyboru na taki temat jak: województwo, powiat, gmina, Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych, Nadleśnictwo, wydzielenia Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy. To samo uzyskamy dzięki ostatniej ikonie opisu taksacyjnego - dwa drzewa w kwadracie - wygenerowana zostanie tabela jak poniżej, z informacjami między innymi o powierzchni, wieku, typie siedliskowym lasu, stopniu degradacji, uwilgotnieniu i typie gleby, kategorii i funkcji lasu, warstwach drzewostanu i gatunkach go budujących, a także wskazówki gospodarcze:

BDL - Mapa form własności

Na dole ekranu widać pasek z opcjami. Po kliknięciu w Mapa BDL możemy wybrać następny rodzaj mamy jaką są mapy własności lasów. Po kliknięciu za pomocą ikony i możemy wybrać, w zależności od wybranego terenu:
  • Wydzielenia SP w zarządzie LP - kolor zielony
  • Wydzielenia poza PGL LP wg form własności - kolory pozostałe

BDL - Mapa drzewostanów

Mapa drzewostanów jest kolejnym dostępnym opracowaniem. Korzystając z ikon uzyskamy informacje podobne jak w wariancie podstawowym. Nie mniej jest to bardzo ważna mapa, ponieważ umożliwia analizę przestrzennego rozkładu drzewostanów w lesie.

BDL - Mapa siedlisk roślinnych i leśnych

Mapa siedlisk roślinnych pozwala określić jakie na interesującym nas terenie, znajdują się ujęte fitosocjologicznie siedliska roślinne. W przypadku analizowanego wydzielenia, dzięki ikonie i otrzymano informację, że  zbiorowisko rzeczywiste i potencjalne jest tożsame - według klasyfikacji Leucobryo-Pinetum .
Z kolei mapa siedlisk leśnych przedstawia rozkład przestrzenny siedlisk leśnych sklasyfikowanych zgodnie z typologią siedlisk leśnych

BDL - Mapa łowiectwa

Ostatnią dostępną mapą jest mapa łowiectwa. Pozwala ona określić numer obwodu łowieckiego, Zarząd Okręgowy Polskiego Związku Łowieckiego, powierzchnię oraz dzierżawcę lub zarządcę obwodu.

wtorek, 21 lutego 2017

A Ty wiesz jak planuje się las?

W ramach rozluźnienia i jako dowód, że w lesie gospodarczym wszystko ma swoją przyczynę i skutek, polecam Wam film pt. "Plan na las". Miłego oglądania!

poniedziałek, 20 lutego 2017

Epidemia dziesiątkuje europejskie jesiony

Jesion wyniosły (Fraxinus excelsior), to gatunek drzewa z rodziny oliwkowatych. Występuje na terenie całej Polski, na siedliskach glebowych wilgotnych i przewietrzonych - znosi jedynie krótkotrwałe zalewy. Młode jesiony są cieniolubne, ale z wiekiem stają się światłolubne. Już starożytne ludy, w tym Słowianie czcili te drzewa tak samo jak dęby. W leśnictwie uznawane jest obok wiązu i jaworu, za drzewo szlachetne, dające wartościowe drewno o cennych właściwościach technicznych. Niestety, od lat 90-tych XX wieku, drzewo to atakowane jest przez grzyba z rodziny tocznikowatych (Helotiaceae).
Ask lindman
Jesion wyniosły
Carl Axel Magnus Lindman [Public domain], Wikimedia Commons

Europejskie wymieranie jesionów

Obecnie zamieranie jesionu występuje praktycznie w całej Europie, nawet na Wyspach Brytyjskich. Odkrycie przyczyny tej choroby, świat nauki zawdzięcza Profesorowi Tadeuszowi Kowalskiemu z Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie. Dzięki jego badaniom i pracom innych ośrodków naukowych udało się ustalić sprawcę - grzyba z rodziny toczkowatych (gromada workowate) - nazwanego Hymenoscyphus fraxineus, a także poznać jego cykl rozwojowy, z określeniem stadium generatywnego i wegetatywnego.
Faza wegetatywna grzyba pasożytuje na osadce liści jesionu podczas okresu wegetacyjnego, przyczyniając się do ich zamierania, a co za tym idzie, do drastycznego przerzedzenia korony drzewa, jak na zdjęciu poniżej:
Eschenwelke
Autor: Jonas Barandun (Praca własna) [CC BY-SA 3.0], Wikimedia Commons

Stadium generatywne z kolei wyrasta na liściach jesionu, które opadły w poprzednim roku. Dlatego niezwykle istotne jest grabienie liści tych drzew, celem zapobiegnięcia rozwojowi choroby na rośliny sąsiednie. Wygląda to tak jak na zdjęciu poniżej:

Hymenoscyphus pseudoalbidus 136946
Autor: Amadej Trnkoczy (amadej) [CC BY-SA 3.0], Wikimedia Commons

Walka o jesiony

Walka o uratowanie jesionów trwa na różnych frontach. Na wielu uniwersytetach trwają badania nad Hymenoscyphus fraxineus. Póki co badania przeprowadzone przez Szwedzki Uniwersytet Nauk Rolniczych (Sveriges lantbruksuniversitet, SLU) wykazały, że usuwanie chorych drzew i pozostałych jesionów im towarzyszących nie przynosi oczekiwanego rezultatu - wynika to ze specyfiki cyklu rozwojowego pasożytującego na nich grzyba, a także przyczynia się do usuwania drzew odpornych (według szacunków jest to 15-20% populacji). Korzystając z tej wiedzy, na Litwie, postanowiono szczepić na podkładce jesiony, materiałem z drzew odpornych w kontrolowanych warunkach, aby w przyszłości mogły wydać odporne nasiona. Jest to jednak procedura długotrwała, nie mniej daje nadzieję, na uratowanie tych pięknych drzew w naszym krajobrazie.
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Źródła: R.Jaszczak, K. Maguski, "Urządzanie lasu", Wydawnictwo UP w Poznaniu. , Wikipedia [1], [2], PAP